Ɣëët Lɔ̈k ë Jëëŋ
Manha, ɣëët Lɔ̈k ë Jëëŋ tɔ̈u http://dinka.blogs.mylanguage.gov.au ba yï thok tuööm kek kɔɔc wuön dun piny nhom ebën Lɔ̈k ë Jëëŋ atɛ̈n.
Na ye gät Thuɔŋjäŋ, ka kuɔɔny du a wïcku/kɔrku apɛi Lɔ̈k ë Jëëŋ. Kuat kë duun ba lueel, a bë ya theek yic Lɔ̈k ë Jëëŋ.
Lɔ̈k ë Jëëŋ ee lɔ̈k ë yam. Yeen ee lɔ̈k bï ɣok kä jöör Thuɔŋjaŋ yic aa jaam yiic thïn. A cuk nhiar bë laŋ Jääŋ rot mɛɛc wei thïn. Kuat kë jöör Thuɔŋjäŋ yic, a dhil jääm yic Lɔ̈k ë Jëëŋ atɛ̈n. Lɔ̈k ë Jëëŋ ee Jëëŋ tɔ̈u pinynhom mat nhom ebën.
Intanet a muk kuɔɔny dïït la gɔi. Na ŋic intanet boom ku tek piny panjäŋ, ka Thuɔŋjäŋ a lɔc la tueŋ. La tueŋ ë Thuɔŋjäŋ yen la la tueŋ la cök. Ɣɛn a bë kɔ̈ɔ̈c atɛ̈n … a ba bɛn juak thok akölrial/aköldä/awandä.
Wek aa ca leec,
Tɔŋ ë Thudän
June 21st, 2007Agɛ̈ɛ̈t: Kuɔl Baak
Ruöön ë 1955, Kɔɔc Cam ë Thudän aa ke cë puöth riääk kë cï keek ye mät kë looi akuma go kä tɔŋ dït tet gɔl. Tɔŋ deen dïït wär cïk yam aa cɔl Tɔŋ Anya Anya 1 ku ee jal bɛ̈n kɔ̈ɔ̈c ruöön ë 1972. Aa kɔɔc luɔy wɛ̈t Nhialic kek ke cä mat cɔɔl pan cɔl Adïth Ababa ku bïk Akuma ë Thudän, mɛc Märcal Moɣämed Jaaper Nïmeerï, kek akut Anya Anya 1, mɛc Jothep Läägo, dɔ̈ɔ̈r. Go kä gam ku dɔ̈ɔ̈rkä. Kɔɔc Cam ë Thudän aa ke cï kä juääc rac puöth. Abɛ̈k ke cë ke rac puöth aa kïk:
- Bɛ̈ypiööc juääc aa ke cë ŋaany thook alɔŋ/biäk Cuëëc ku ee cïn bɛ̈ɛ̈ypiööc juɛ̈ɛ̈c ke cë ŋaany thook alɔŋ Cɛɛm.
- Kɔɔc alɔŋ Cɛɛm aa ke ce cɔl aa mɛ̈c rin dhɛ̈l keek alä ka cïn nhïïm mɛc kek röt ka baai ebën yen jalkä mak.
- Kɔɔc alɔŋ Cɛɛm aa ke cïn loiloi path ye yiën keek na cɔk alɔn cï kek kuen bïk Panpiööcdït thääp.
- Acïn bɛ̈y wal path ke cï akuma buth Cɛɛm. Kɔɔc Cɛɛm aa thou rin tuɛnytuɛɛny thiik la yäŋ.
- Miök alɔŋ Cɛɛm a ye ɣaac ku cam wëëu Cuëëc ku nyäŋ kɔɔc Cɛɛm.
- Kɔɔc Cɛɛm aa ye mäc jɔŋ Cuëëc cɔl Ïthalam.
- Cɛɛŋ kɔɔc Cɛɛm a ye wïc diët mär ku loi keek bïk Arab cëmën kɔɔc Cuëëc.
- Thok kɔɔc Cɛɛm aa ke ye bui rin ye kɔɔc Cuëëc ye tak alä ke thoŋ deen Arab yen path, le tueŋ (lt).
Dɔ̈ɔ̈r wär cë looi ruöön ë 1972 a cë bɛ̈n riääk wär ruöön ë 1983 wɛ̈t cï Nïmeerï wël bɛ̈n wääc yiic ku luel alä ka ce wël athör Nhialic kä wäär mat keek gen Ithiöpia cɔl Adïth Ababa ruöön ë 1972. Löŋ Nïmeerï a cë kɔɔc Cɛɛm bɛ̈n rac Puöth apɛy ku yam kä tɔŋ dïït dɛ̈d cɔl Tɔŋ SPLM/A (Sudan People’s Liberation Movement/Army). Tɔŋ SPLM/A a cë bɛ̈n thɔ̈r run juääc (22) – gɔɔc ruöön ë 1983 ɣet 2005 ɣɔn jɔl dɔ̈ɔ̈r dɛ̈d bɛn thany gen Kenya cɔl Nairobi. Aa kɔɔc bɔ̈ bɛ̈y ë piny nhom ebën kek ke cɔl dɔ̈ɔ̈r ë 2005 a thany. Bɛ̈y piny nhom ke cë kac ken tuɔɔc ë dɔ̈ɔ̈r yic aa leŋ yiic Amerika, Nɔ̈rwey, Italia, Britänia, Kenya, lt. Raan ë mac Akuma ë Thudän ɣɔn thɛny dɔ̈ɔ̈r ë 2005 ee raan Cuëëc cɔl Märcal Umar Ɣathan al Baciir ku raan ë mac akut SPLM/A ee raan Cɛɛm cɔl Akïm Kɛ̈nɛ̈l Joon Gäräŋ de Mabiör.
Tɔŋtɔɔŋ kɔ̈k aa cë thör alɔŋ Ciëën Ku alɔŋ Tueŋ ë Thudan. Kɔɔc Cɛɛm, Ciëën ku Tueŋ ë Thudän aa rac puöth ebën kë ye ke thany nhïïm piny Akuma ë Thudän yic. Keek aa mïth ë baai ku aa ce mät kë loi baai ku aa ye nyɔ̈ŋ kä juääc cït kä wën cë kuɛɛn piny nhial ye gän yic. Aa ŋɔ̈ɔ̈th raan ebën tɔ̈u Cam ë Thudän lɔn bï dɔ̈ɔ̈r ë 2005 rëër ka cïn yic acuɔl bë kɔc cï ben gum tɛ̈ mën wäär cï kek gum ë ruöön thiädhiëëny (50) cë wan.
Col Muɔɔŋ Aköt
June 11th, 2007Agɛ̈ɛ̈t: Kuɔl Baak
Anyëköl Col Muɔɔŋ a kïn. A cë path bë raan rac puöu. Ee kën gät bë kɔc piɔ̈c kä thik nyɔt alɔŋ Coldït ku gɛ̈ɛ̈t kɔc nyïn. Lɔ tueŋ, kuen.
Col Muɔɔŋ Aköt
Coldït a ce raan anyëkööl path. Yeen ee raan ka cë pïr panjäŋ ku dhiëëth kac ke. Mïth keen kɔ̈k aa pïr emën (mïth ë mïth ë miëth ke?).
Yeen ee ka ye raan Paceny Awan. Ku ee ka ye raan leŋ puöu apɛi. Coldït ee nhiar wëët ë kɔc. Ee ye kɔc lɛ̈k kä kony keek. Kekädäŋ, Jëëŋ da aa man kë pɛɛth lueel raan dä. Kë pɛɛth lueel raan dä, tɛ̈dä ke kë looi, a nhiɛɛr Jëëŋ bë daŋ yic. Wën Col Muɔɔŋ a cë lök a wec wäär alä: Col Muɔɔŋ Aköt a ye raan wëët jäŋ, ku lök jäŋ a cɔl ye kook ee, thäi a muön ke raan luel yith. Kä reen ke cï Col Muɔɔŋ Aköt kɔc wɛ̈ɛ̈t aa kïk:
1. Ee cï Coldït lɛ̈k gal den Paceny alä: mïïth aa ŋuɔt ke bë kɔc dak. Ka week thän da, päl ku miir dïït bɛ̈ɛ̈r thɛ̈k ku ye miir-ku-dhöc thiin thöŋ ke gɔt, yen ye ku theek. Go Paceny jai ku lëkkä Coldït kook.
2. Ee cï Coldït bɛn lɛ̈k Jëëŋ ebën alä: mïïth a ce tet yiic apɛi. Na ye käm cë raan näk ka päl bïk la yɛ̈ɛ̈c. Bë kɔ̈m yiën daai ku pïŋ kɔ̈m nin. Go Jëëŋ jai ku lek tueŋ kek tëttët mïïth yiic. Yen kë ye juäl riɛp wër Jëëŋ yiic ku a ce riɛp wër Japan yiic. Na Coldït cë piŋ thok, ŋuöt kɔɔc panjäŋ a cït kɔɔc Japan emën.
3. Coldït ee ya Anyaŋ tiɛŋ de cɔl a dhuk pan den, tɛ̈ cï käŋ thook rïc bei, ku jɔl bɛn lök bɛ̈n ke ye raan thut tɛ̈ mën deen wäär gɔl kek määth kek Anyaŋ. Go bɛ̈n wel lä ke thät yen këc Anyaŋ bɛn thal apath ku päl kë yen mänh deen bï kek baai mac yen cök piny. Ŋö jɔl kɔc Coldït dool nhom ke ya? Le tueŋ.
4. A cï Bïcop Jothep Gäthï lueel alä Col Muɔɔŋ Aköt ee ye raan dɔ̈ɔ̈r. A cë lueel alä Coldït ee cë kɔc dɔk tɔŋ ku lueel alä kɔc aa ce röt näk piny path. Go kɔc jaai. Go la ku ruk buɔŋ tiɛŋ de ku jël bë la ɣɔ̈l rap. Na le kɔɔc atɛr den gut nhom doŋ nhom, ka thiëc go lueel alä ke tik. Go thiëëc alä: na ayuäk dɛ̈t tɔ̈u yï thok? Go bɛ̈ɛ̈r alä: diäär aa ceŋ ayuäk aya. Go kɔɔc atɛr den buɔɔŋ kat nhial wai ku luit kam ɣɔ̈ɔ̈m. Go malöl yök nɔ̈ɔ̈k. Go thiëëc alä: na dɛ̈t? Go Coldït bɛ̈ɛ̈r: tiëŋ dië kan kënë!!!! A cä ŋic tɛ̈ deen le yen bɛ̈n thïn. Go kɔɔc atɛr den nyäŋ piny rin yen raan cïn puöu tɔŋ.
Kä cï Col Muɔɔŋ Aköt them bë ke kuɔ̈ny Jëëŋ aa juëc. Kekädäŋ yen cïn yen raan cë ke piŋ.
A cïn raan bë nyin Col Muɔɔŋ Aköt kaŋ löök yic panjäŋ.